Τα σημάδια ενός ανεπαρκώς κοινωνικοποιημένου σκύλου περιλαμβάνουν άγχος, φόβο και προβλήματα συμπεριφοράς.

Η κοινωνικοποίηση του σκύλου: Τι πρέπει να γνωρίζετε.

Οι σκύλοι είναι από τη φύση τους κοινωνικά όντα, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε κουτάβι γεννιέται με κοινωνικές δεξιότητες ή ότι μια τραυματική εμπειρία δεν μπορεί να επηρεάσει έναν ενήλικο σκύλο που στο παρελθόν είχε κοινωνικοποιηθεί σωστά με άλλους σκύλους, ανθρώπους και ζώα.

Τι είναι η κοινωνικοποίηση του σκύλου;

Η κοινωνικοποίηση είναι η διαδικασία προετοιμασίας του ζώου ώστε να απολαμβάνει τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και να νιώθει άνετα με άλλα ζώα, ανθρώπους, μέρη και δραστηριότητες σύμφωνα με την Αμερικανική Κτηνιατρική Ένωση (AVMA).

Έρευνες δείχνουν ότι παρόλο που και η κοινωνικοποίηση μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε ηλικία, η ιδανική περίοδος είναι μεταξύ 3 και 14 εβδομάδων. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι εμπειρίες του κουταβιού το επηρεάζουν βαθιά.

Ένας καλά κοινωνικοποιημένος σκύλος δεν είναι απλώς φιλικός. Σύμφωνα με την Κτηνιατρική Ένωση του Όρεγκον (OVMA) αν ένας σκύλος δεν κοινωνικοποιηθεί σωστά μπορεί να αναπτύξει άγχος, φόβο και προβληματικές συμπεριφορές  απέναντι σε ανθρώπους και άλλα ζώα. Γεγονός που μπορεί να επιφέρει δυσάρεστες συνέπειες για το ζώο καθώς τα προβλήματα συμπεριφοράς αποτελούν έναν από τους κύριους λόγους που πολλά κατοικίδια καταλήγουν σε καταφύγια. Οι απογοητευμένοι κηδεμόνες δεν ξέρουν πώς να χειριστούν έναν σκύλο που δεν έχει κοινωνικοποιηθεί σωστά.

Σημάδια κακής κοινωνικοποίησης

Και καθώς ένας «ενθουσιώδης» σκύλος δεν αποτελεί πρόβλημα, τα ζώα που δεν έχουν κοινωνικοποιηθεί σωστά μπορεί να παρουσιάζουν υπερβολική διέγερση ή υπερκινητικότητα σε κοινωνικές καταστάσεις, οδηγώντας σε ανεπιθύμητες συμπεριφορές, όπως άλματα ή δαγκώματα. Μπορεί να νιώθουν δυσφορία όταν εκτίθενται σε νέα ερεθίσματα. Οι αντιδράσεις τους μπορεί να διαφέρουν σε ένταση αλλά συνήθως προέρχονται από φόβο ή άγχος.

Σημάδια ανεπαρκούς κοινωνικοποίησης περιλαμβάνουν:

• Άγχος/φόβο
• Σκύψιμο ή κρύψιμο
• Δυσφορία κατά τη διάρκεια του grooming
• Υπερβολικό γάβγισμα
• Φόβο σε θορύβους
• Γρύλισμα
• Αντιδραστικότητα στις βόλτες
• Άγχος αποχωρισμού
• Δάγκωμα

Αν υποψιάζεστε ότι ο σκύλος σας δεν έχει κοινωνικοποιηθεί σωστά, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε έναν πιστοποιημένο εκπαιδευτή σκύλων ή έναν κτηνίατρο με εξειδίκευση στη συμπεριφορά.

Πώς και πότε να κοινωνικοποιήσετε το κουτάβι σας

Η κοινωνικοποίηση πρέπει να ξεκινήσει αμέσως μόλις έρθει το κουτάβι στο σπίτι. Προσπαθήστε να το εκθέσετε σταδιακά και ελεγχόμενα σε διάφορες εικόνες, ήχους και εμπειρίες με υπομονή.

Μπορείτε να:

• Πηγαίνετε βόλτες σε διαφορετικά μέρη.
• Παρακολουθήσετε ένα μάθημα εκπαίδευσης κουταβιών.
• Πάτε το κουτάβι σε καταστήματα που επιτρέπονται οι σκύλοι.
• Κανονίσετε παιχνίδια με έναν φιλικό, μεγαλύτερο σκύλο ή ένα άλλο κουτάβι παρόμοιου μεγέθους.

Ποτέ μην πιέζετε το κουτάβι σας να αντιμετωπίσει κάτι τρομακτικό. Αν δείχνει φόβο, απομακρυνθείτε από το ερέθισμα και προσφέρετε λιχουδιές για να το αποσπάσετε.

Το Animal Humane Society προτείνει:

• Να αγγίζετε καθημερινά το κουτάβι σας (χάδια, κράτημα, έλεγχος ποδιών και αυτιών).
• Να το εκθέτετε σταδιακά σε καθημερινούς ήχους (π.χ. κίνηση, ηλεκτρικές συσκευές, παιδιά).
• Να το μαθαίνετε να δέχεται ανθρώπους κοντά στο φαγητό του, ρίχνοντας λιχουδιές στο μπολ του.
• Να το αφήνετε μόνο για σύντομα χρονικά διαστήματα, ώστε να αποτρέψετε το άγχος αποχωρισμού.
• Να χρησιμοποιείτε θετική ενίσχυση και να αποφεύγετε την τιμωρία.

Η κοινωνικοποίηση δεν σταματά ποτέ

Παρόλο που η βασική περίοδος κοινωνικοποίησης αφορά τα κουτάβια, είναι σημαντικό να συνεχίσετε να κοινωνικοποιείτε τον σκύλο σας καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.

• Αλληλεπιδράσεις με άλλους σκύλους: Οργανώστε ελεγχόμενα παιχνίδια με άλλα σκυλιά και κάντε βόλτες σε διαφορετικές περιοχές.
• Ποικιλία περιβάλλοντος: Αλλάζετε τις διαδρομές στις βόλτες σας ώστε να προσφέρετε νοητική διέγερση.
• Αποτροπή άγχους αποχωρισμού: Αφήνετε τον σκύλο μόνο του για σύντομα διαστήματα κάθε μέρα.
• Διαχείριση φόβου: Μην τιμωρείτε τον φόβο. Αντ’ αυτού, απομακρύνετε τον σκύλο από το αγχωτικό ερέθισμα.

Αγγίγματα σε τακτά χρονικά διαστήματα: Αγγίζετε τον σκύλο σας συχνά, ώστε να νιώθει άνετα με το άγγιγμα και την εξέταση.

Κοινωνικοποίηση ενός ενήλικου σκύλου

Η κοινωνικοποίηση ενός ενήλικου σκύλου, ειδικά αν έχει ιστορικό αντιδραστικότητας, χρειάζεται περισσότερη υπομονή.

• Ξεκινήστε με ήπιες αλληλεπιδράσεις, αφήνοντας τον σκύλο να παρακολουθεί άλλους ανθρώπους και ζώα σε απόσταση.
• Δημιουργήστε θετικούς συσχετισμούς με λιχουδιές και επαίνους.
• Μην πιέζετε τον σκύλο να πλησιάσει σε αγχωτικές καταστάσεις.

Κοινωνικοποίηση ενός αντιδραστικού σκύλου

Αν ο σκύλος σας εμφανίζει επιθετικότητα, δοκιμάστε τις παρακάτω συμβουλές:

• Ασφάλεια πρώτα: Χρησιμοποιήστε λουρί, φίμωτρο ή φυσικά εμπόδια για να αποφύγετε τα ατυχήματα.
• Σταδιακή έκθεση: Επιτρέψτε στον σκύλο να βλέπει τα ερεθίσματα από ασφαλή απόσταση.
• Θετική ενίσχυση: Επιβραβεύστε τον σκύλο όταν παραμένει ήρεμος κοντά στο ερέθισμα.
• Συμβουλευτείτε ειδικό: Αν δυσκολεύεστε, ένας επαγγελματίας εκπαιδευτής ή σύμβουλος συμπεριφοράς μπορεί να σας βοηθήσει με ένα εξατομικευμένο πλάνο εκπαίδευσης.

Παράγοντες που επηρεάζουν την κοινωνικοποίηση

• Γενετικοί: Κάποιες φυλές είναι γενετικά πιο διστακτικές, ενώ άλλες είναι περισσότερο κοινωνικές.
• Περιβάλλον: Οι εμπειρίες και τα ερεθίσματα που λαμβάνει ο σκύλος επηρεάζουν την κοινωνικοποίησή του.
• Συμπεριφορά κηδεμόνα: Αν ο κηδεμόνας είναι αγχωμένος, ο σκύλος μπορεί να μιμηθεί αυτή τη συμπεριφορά.

Συμπέρασμα

Κάθε σκύλος είναι μοναδικός, και η κοινωνικοποίησή του πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες του. Η συνεργασία με έναν επαγγελματία εκπαιδευτή ή σύμβουλο συμπεριφοράς είναι ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλίσετε ότι ο σκύλος σας θα γίνει ένας ισορροπημένος και ευτυχισμένος σύντροφος.

Copied with permission from ‘Whole Dog Journal’ for subscription information call: 800 829 9165 or visit our website at www.whole-dog-journal.com

Αρθρογράφος : Ο Νταν Μιουζ είναι δημοσιογράφος που έχει εργαστεί στις Disney Publishing, McGraw-Hill, IDG Communications και IBM. Είναι πατέρας και λάτρης των σκύλων. Την παρούσα χρονική περίοδο προσφέρει εθελοντική εργασία στο The Little Guild στο Κονέκτικατ, όπου βγάζει βόλτα, φροντίζει, κοινωνικοποιεί και μεταφέρει σκύλους.

Μετάφραση : Μαρία Σάββα

Επιμέλεια κειμένου : Μαρία Σάββα