Οι περισσότεροι κηδεμόνες εκτιμούν ιδιαίτερα το ότι ο σκύλος τους μπορεί να ηρεμεί και να χαλαρώνει με λεκτικό σινιάλο. Αν το ζώο μπορεί να επιδείξει ήρεμη συμπεριφορά με μια λέξη π.χ. «Χαλάρωσε», καθώς ετοιμάζετε το φαγητό (το δικό του ή το δικό σας), υποδέχεστε επισκέπτες, κάθεστε στην αίθουσα αναμονής του κτηνιάτρου σας ή το βάζετε  στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου, αυτό μπορεί να μειώσει το άγχος και να κάνει τη μέρα όλων ευκολότερη.

Και δεν είναι μόνο η δική σας, προσωπική ανάγκη να χαλαρώσει ο σκύλος ο πιο σημαντικός λόγος για να του διδάξετε τέτοιες συμπεριφορές. Όταν οι σκύλοι μαθαίνουν ότι η ηρεμία φέρνει λιχουδιές και επαίνους – όταν καταλαβαίνουν ότι εσείς ανταμείβετε γενναιόδωρα αυτές τις συμπεριφορές – τότε θα τις προσφέρουν πιο συχνά.

Επιπλέον, όταν εκείνοι δρουν με ηρεμία, αυτό επιδρά και στη συναισθηματική τους κατάσταση. Σταδιακά, η χαλάρωση θα εξελιχθεί σε μια εξαρτημένη αντίδραση.

Δύο πολύ χρήσιμες συμπεριφορές χαλάρωσης

Είναι προτιμότερο η ηρεμία και η χαλάρωση να εκπαιδεύονται ως δύο ξεχωριστές συμπεριφορές:

• Η λέξη «Χαλάρωσε» προχωράει την προηγούμενη συμπεριφορά ένα βήμα παραπέρα και σημαίνει «ξάπλωσε εντελώς στο πλάι για εκτεταμένο χρονικο διάστημα». Ένας σκύλος έχει μάθει αξιόπιστα αυτή τη συμπεριφορά όταν αποκοιμιέται λίγο μετά τη λέξη και την ανταμοιβή που ακολουθεί!
• Η λέξη «Ηρέμησε» μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν ο σκύλος είναι ξαπλωμένος στο πλάι πάνω σε ένα χαλί για ένα εκτεταμένο χρονικο διάστημα (για αρκετά λεπτά ή περισσότερο).

Πώς να διδάξετε την λέξη «Ηρέμησε»

Αυτή η άσκηση διδάσκει στον σκύλο να ξαπλώνει ήσυχα δίπλα σας ενώ εσείς ασχολείστε με κάτι άλλο. Είναι ιδανική για εξάσκηση ενώ βλέπετε τηλεόραση.

1. Καθίστε σε μια καρέκλα με τον σκύλο σας δίπλα σας και προσκαλέστε τον να ξαπλώσει δίνοντάς του το αντίστοιχο σινιάλο. (Αν ήδη γνωρίζει τη λέξη «Ξάπλα», ακόμα καλύτερα). Αν όχι, μπορείτε να τον καθοδηγήσετε με λιχουδιά προς το έδαφος.)
2. Σημειώστε τη στιγμή που ξαπλώνει (με ένα κλίκερ ή λέγοντας «Ναι!») και δώστε του μια λιχουδιά. Στη συνέχεια, πριν προλάβει να σηκωθεί, ανταμείψτε τον επανειλημένα. Σημείωση: Αν το κλίκερ ή το «ΝΑΙ» τον ενθουσιάζει πολύ, μπορείτε απλώς να του δώσετε τη λιχουδιά χωρίς να χρησιμοποιήσετε κάτι από τα προηγούμενα. Φροντίστε να ταΐζετε τις λιχουδιές απευθείας στο στόμα του και χαμηλά, κοντά στο πάτωμα, ώστε να μην σηκωθεί για να τις πάρει.
3. Αν δεν έχει ήδη μετατοπίσει το βάρος του στο ένα ισχίο, ενθαρρύνετέ τον να το κάνει μετακινώντας τη λιχουδιά προς το πλάι.

Κάντε τα βήματα σταδιακά (μέθοδος καθοδήγησης με λιχουδιές) μέχρι να μετατοπίσει οικειοθελώς το βάρος του στο πλάι. Αν προσπαθήσετε να το κάνετε απότομα, μπορεί να νιώσει άβολα και να σηκωθεί. Ακόμα χειρότερα, μπορεί να συνδέσει αρνητικά τη διαδικασία και να μην θέλει να την εκτελέσει στο μέλλον. Για τον ίδιο λόγο, ποτέ μην προσπαθήσετε να τον πιέσετε με φυσικό τρόπο στο πλάι του.

Πολλά σκυλιά χαλαρώνουν πιο εύκολα από τη μία πλευρά παρά από την άλλη, οπότε αν δείτε ότι δυσκολεύετε να το κάνει από τη μία πλευρά, δοκιμάστε να τον δελεάσετε προς την άλλη. Επαναλάβετε πολλές φορές.

Όταν ο σκύλος σας χαλαρώνει εύκολα στο ένα ισχίο, πείτε «Ηρέμησε» λίγο πριν τον καθοδηγήσετε προς αυτή τη θέση. Σταδιακά μειώστε τη χρήση της λιχουδιάς ως καθοδήγηση, ώστε να μάθει να παίρνει τη θέση αυτή μόνο με τη λέξη, χωρίς να χρειάζεται δέλεαρ.

Αυξήστε σταδιακά τη διάρκεια που ο σκύλος παραμένει σε αυτή τη θέση, αυξάνοντας τον χρόνο μεταξύ των λιχουδιών, ώστε να μένει κάτω από μόνος του, περιμένοντας το επόμενο σημάδι και την επιβράβευση. Καθώς μειώνετε τον αριθμό των επιβραβεύσεων με το κλίκερ ή τη λέξη «ΝΑΙ», αντικαταστήστε τα με ήρεμους επαίνους χωρίς λιχουδιές. Αν ο ήχος του κλίκερ ή η λεκτική επιβράβευση τον ενθουσιάζει υπερβολικά, περάστε πιο γρήγορα στους επαίνους.

Όταν ο σκύλος σας παραμένει στη θέση «Ηρέμησε» για 20 δευτερόλεπτα ή περισσότερο, αρχίστε να χρησιμοποιείτε την λέξη χωρίς να του ζητάτε πρώτα να ξαπλώσει.

Συνεχίστε να μειώνετε τον ρυθμό επιβράβευσης με το κλίκερ ή τη λέξη «ΝΑΙ» και τις λιχουδιές μέχρι να μπορεί να ξαπλώνει ήσυχα στα πόδια σας για μεγάλο χρονικό διάστημα με ελάχιστη ενίσχυση.

Πώς να διδάξετε την εντολή «Χαλάρωσε»

Μπορείτε να προσθέσετε τη συμπεριφορά «Χαλάρωσε» στο ρεπερτόριο του σκύλου όταν μπορεί να είναι στην ήρεμη θέση εύκολα και για ένα μέτριο χρονικό διάστημα.

Πρώτα, ζητήστε από τον σκύλο σας να «Ηρεμήσει». Έπειτα, κρατώντας μια λιχουδιά στο χέρι σας, ενθαρρύνετέ τον να ξαπλώσει εντελώς στο πλευρό του, μετακινώντας το δέλεαρ σε σχήμα «C» προς τα πλευρά του και στη συνέχεια προς τη σπονδυλική του στήλη. Φροντίστε να τον ρολάρετε προς την ίδια κατεύθυνση που ξεκινήσατε με τη θέση «Ηρέμησε». Πολλά σκυλιά δυσκολεύονται λίγο τη στιγμή που πρέπει να γύρουν εντελώς στο πλάι. Φροντίστε ώστε το ζώο καθ’ όλη τη διάρκεια τηης άσκησης να είναι χαλαρό. Αν διαπιστώσετε σημάδια άγχους, σταματήστε την άσκηση και ποτέ μην προσπαθήσετε να τον αναγκάσετε να δώσει τη συμπεριφορά πιέζοντάς το σώμα του ώστε να ξαπλώσει.

Προσθέστε την λέξη «Χαλάρωσε» μόλις μπορείτε εύκολα να τον δελεάσετε να γυρίσει στο πλάι και στη συνέχεια δουλέψτε τη διάρκεια αυτής της στάσης, όπως περιγράφεται στα προηγούμενα βήματα.

Χρησιμοποιήστε ένα «χαλάκι» για φορητή ηρεμία

Βεβαιωθείτε ότι γενικεύετε τις λέξη «Ηρέμησε» και «Χαλάρωσε», εξασκώντας τες σε διάφορες τοποθεσίες.

Είναι επίσης πολύ χρήσιμο να διδάξετε τον σκύλο σας να ηρεμεί σε ένα προσωπικό του «χαλάκι», σε μια πετσέτα, κουβέρτα ή χαλάκι. Έτσι, το ζώο θα συνδέσει έντονα το χαλάκι του με την ηρεμία και τη χαλάρωση για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Στη συνέχεια, μπορείτε να το παίρνετε μαζί σας όπου κι αν πάτε, αυξάνοντας σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχίας των λέξεων ηρεμίας όταν έχετε τον σκύλο σας μαζί σε εξωτερικούς χώρους (επισκέψεις σε φίλους ή την αίθουσα αναμονής του κτηνιάτρου κτλ).

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΧΑΛΑΡΩΣΗ

• Εξασκήστε τον σκύλο σας σωστά και δώστε του χρόνο να ηρεμήσει πριν ξεκινήσετε να εξασκείτε τις συμπεριφορές της ηρεμίας και χαλάρωσης. Ένας εκτονωμένος σκύλος χαλαρώνει πιο εύκολα απ’ ότι όταν είναι γεμάτος ενέργεια. Μόλις η συμπεριφορά καθιερωθεί, μπορείτε να χρησιμοποιείτε αυτές τις δύο συμπεριφορές για να βοηθήσετε έναν υπερκινητικό σκύλο να ηρεμήσει.
• Βάλτε χαλαρωτική μουσική. Ο στόχος είναι να δημιουργήσετε μια πολύ ήρεμη σύνδεση μεταξύ του σκύλου σας, των λέξεων χαλάρωσης και του χαλιού του. Η χαλαρωτική μουσική μπορεί να συμβάλει σε αυτό.
• Διδάξτε τον σκύλο σας να αναπνέει σωστά. Ναι, φυσικά και ξέρει να αναπνέει! Ωστόσο, η κτηνίατρος-συμπεριφορίστρια Karen Overall (VMD, PhD, DACVB) έχει αναπτύξει ένα πρωτόκολλο για να μάθει ένας σκύλος να παίρνει αργές, ήρεμες αναπνοές (αντί να λαχανιάζει), βοηθώντας τον έτσι να ηρεμήσει. (Για το πλήρες πρωτόκολλο της Dr. Overall, δείτε το άρθρο «“Teaching Your Dog Calm, Slow Breathing.”)

Copied with permission from ‘Whole Dog Journal’ for subscription information call: 800 829 9165 or visit our website at www.whole-dog-journal.com

Αρθρογράφος : Η Pat Miller (CBCC-KA, CPDT-KA), μεγάλωσε σε μια οικογένεια περιστοιχισμένη από πολλά ζώα: σκύλους, γάτες, άλογα, κουνέλια, κατσίκες κ.α. Τα πρώτα 20 χρόνια της επαγγελματικής της ζωής εργαζόταν στο Marin Humane Society της κομητείας Marin της Καλιφόρνια, ως υπεύθυνη ανθρώπινου δυναμικού και διευθύντρια επιχειρήσεων. Την περιόδου εκείνη μελετούσε την επιστήμη της εκπαίδευσης και συμπεριφοράς σκύλων και το 1996 παραιτήθηκε  και ξεκίνησε την καριέρα της ως εκπαιδεύτρια σκύλων και σύμβουλος συμπεριφοράς δημιουργώντας την Peaceable Paws. Η Pat έχει αποκτήσει πολλούς τίτλους από διάφορους οργανισμούς εκπαίδευσης. Είναι Πιστοποιημένη Σύμβουλος Συμπεριφοράς Σκύλων (CBCC-KA) και το Πιστοποιημένη Επαγγελματίας Εκπαιδεύτρια Σκύλων (CPDT-KA). Έχει ιδρύσει επίσης την  Peaceable Paws Academies για την εκπαίδευση και πιστοποίηση επαγγελματιών εκπαίδευσης και συμπεριφοράς σκύλων. Μαζί με τον σύζυγό της Paul μοιράζονται τη ζωή τους παρέα με σκυλιά, άλογα και άλλα ζώα συντροφιάς σε μια φάρμα 80 στρεμμάτων στο Fairplay, Maryland.

Μετάφραση : Μαρία Σάββα

Επιμέλεια κειμένου : Μαρία Σάββα