Η εκπαίδευση ενός κουταβιού για προσαρμογή στο σπίτι είναι κυρίως θέμα συνέπειας, προσοχής στη λεπτομέρεια και αξιοποίησης των φυσικών συμπεριφορών του κουταβιού. Τα περισσότερα ζώα είναι ήδη εκπαιδευμένα μέχρι την ηλικία των έξι μηνών, κάτι που όμως μπορεί να ποικίλει για διάφορους λόγους.

Η εκπαίδευση για τουαλέτα αφορά περισσότερο την εκπαίδευση του κηδεμόνα παρά του κουταβιού.  Δύο είναι οι στόχοι:

1. Να διαβάζετε τη γλώσσα σώματος του κουταβιού, ώστε να γνωρίζετε πότε χρειάζεται να βγει έξω.
2. Να είστε προνοητικοί για να αποτρέψετε τα ατυχήματα, έτσι ώστε το κουτάβι να αναπτύξει γρήγορα καλές συνήθειες.

Κατανόηση των αναγκών του κουταβιού σας

Τα νεαρά σκυλιά έχουν πολύ μικρές κύστες και ο μυϊκός τους τόνους είναι υπό ανάπτυξη. Έτσι, όταν χρειάζεται να πάνε τουαλέτα, το κάνουν άμεσα και συχνά!

Θέλουν τον χώρο τους καθαρό. Ωστόσο το σπίτι σας είναι μεγάλο για ‘κείνα. Θα χρειαστεί χρόνος ώστε σταδιακά να καταλάβουν ότι ο χώρος διαβίωσης είναι αρχικά ένα δωμάτιο και κατόπιν ολόκληρο το σπίτι.

Οι κυριότερες περιπτώσεις που τα κουτάβια χρειάζεται να ουρήσουν ή να αφοδεύσουν είναι:

• Μετά από ύπνο
• Μετά από γεύματα
• Μετά από παιχνίδι

Το νεαρό ζώο μπορεί να σας δείξει πότε χρειάζεται να κάνει την ανάγκη του. Το μυστικό είναι να αναγνωρίζετε τα σήματά του και, με τον καιρό, να βελτιώνετε τη μεταξύ σας επικοινωνία.

Το crate, ο καλύτερός σας φίλος.

Το crate είναι το καλύτερο εργαλείο για την εκπαίδευση της τουαλέτας. Ακόμα και αν δεν σκοπεύετε να το χρησιμοποιείτε στην καθημερινότητα του σκύλου, η εκμάθησή του είναι κάτι που κάθε ζώο συνίσταται να μάθει τόσο για τη δική του όσο και για τη δική σας ηρεμία και επιπλέον διευκολύνει την εκπαίδευση της τουαλέτας!

Επιλέξτε ένα crate τόσο μεγάλο ώστε το κουτάβι να μπορεί να ξαπλώνει άνετα, αλλά όχι πολύ μεγάλο. Για μεγαλόσωμα κουτάβια, θα χρειαστεί να αυξήσετε το μέγεθος του crate καθώς το ζώο αναπτύσσεται (ορισμένα crate διαθέτουν διαχωριστικό ώστε να μπορείτε να αλλάξετε τον χώρο με την πάροδο του χρόνου). 

Γιατί μικρό μέγεθος στο crate; 

Αν το κουτάβι έχει στη διάθεσή του μεγάλο χώρο, ενδεχομένως να επιλέξει ένα μέρος για ύπνο και παιχνίδι και ένα άλλο για την ανάγκη του, κάτι που δεν ενδείκνυται.  Ο χώρος πρέπει να είναι τόσο μικρός ώστε το ζώο να μη θέλει να κάνει μέσα την ανάγκη του.

Τοποθετήστε στον χώρο μια κουβέρτα ή ένα κρεβάτι κατάλληλα για κάθε εποχή του χρόνου και μερικά παιχνίδια με τα οποία μπορεί να παίξει. Προτείνεται να ταϊζετε το ζώο εντός του crate προκειμένου να γίνει θετική συσχέτιση του χώρου.

Χρήση του crate τη νύχτα

Βάλτε το crate δίπλα στο κρεβάτι σας. Έτσι το κουτάβι θα ξέρει ότι είστε κοντά και μπορείτε να το χαϊδέψετε για να ηρεμήσει. Επίσης, μπορείτε να το ακούσετε αν κάνει φασαρία.

Αν ξυπνήσει κατά τη διάρκεια της νύχτας για να κάνει την ανάγκη του, θα κάνει θόβυβο αντί να λερώσει μέσα. Κάποια γκρινιάζουν λίγo, άλλα μπορεί να γαβγίζουν ή να κλαίνε. Όταν το ακούσετε, βγάλτε το έξω είτε ενθαρρύντε το να τρέξει προς την έξοδο. Βάλτε το στον χώρο που έχετε επιλέξει να κάνει την ανάγκη του και επιβραβεύστε στο τέλος της ούρησης ή της αφόδευσης.

Επιστρέφοντας, βάλτε το στο crate με μια λιχουδιά και γυρίστε στο κρεβάτι.

Συμβουλές:

• Οι πρώτες νύχτες με ένα νέο κουτάβι μπορεί να είναι δύσκολες. Eίναι φυσιολογικό, και σταδιακά θα προσαρμοστεί στη νέα ρουτίνα.
• Πριν τον ύπνο χρησιμοποιήστε μια λιχουδιά που χρειάζεται κάποιον χρόνο για μάσηση. Βοηθά στην ηρεμία του ζώου.
• Μην παίζετε την ώρα της τουαλέτας κατά τη διάρκεια της νύχτας. Κάποια μεγαλύτερα κουτάβια μπορεί να προσπαθήσουν να σας ξυπνήσουν για παιχνίδι – μην ενδώσετε.
• Να είστε ήρεμοι, ακόμα κι όταν είστε κουρασμένοι. Το κουτάβι σας μαθαίνει και αναπτύσσεται, δώστε του τον χρόνο που χρειάζεται.

Χρήση crate κατά τη διάρκεια της μέρας

Να αφιερώνετε όσο χρόνο μπορείτε για το κουτάβι. Επειδή όμως αυτό δεν είναι πάντα εφικτό, η χρήση του crate θα συμβάλει στο να διατηρήσετε υψηλά τα κριτήρια εκπαίδευσης τις ώρες που δεν μπορείτε να έχετε την επίβλεψη του.

Τοποθετήστε το κάπου που μπορείτε να ακούτε ή/και να βλέπετε το ζώο. Δώστε του μια λιχουδιά ή παιχνίδι για να έχει κάτι να απασχοληθεί. Βγάζετέ το έξω σε τακτά χρονικά διαστήματα για τουαλέτα (για κουτάβια 8-12 εβδομάδων, μία φορά την ώρα αν είναι δυνατό). Μπορεί να φαίνεται υπερβολικό, αλλά με τον τρόπο αυτό δίνετε πολλές ευκαιρίες στο ζώο να εκπληρώσει τις ανάγκες του, μειώνοντας τα ατυχημάτα εντός σπιτιού.

Προσπαθήστε να ακούσετε αν το κουτάβι σας ξυπνά ή εκνευρίζεται, καθώς αυτά υποδεικνύουν ότι είναι ώρα να βγει.

Καθώς μεγαλώνει και αποκτάτε αίσθηση για το πρόγραμμά του και τη δυνατότητα να συγκρατείται, σταδιακά αυξήστε τα χρονικά διαστήματα για τουαλέτα. Ένας γενικός κανόνας είναι ότι τα κουτάβια μπορούν να κρατηθούν μία ώρα για κάθε μήνα ηλικίας τους (ένα κουτάβι πέντε μηνών μπορεί να κρατηθεί πέντε ώρες). Αυτό βέβαια ποικίλει μεταξύ των κουταβιών.

Μάθετε τα σήματα επικοινωνίας του ζώου.

Όταν έχετε την επίβλεψή του, το ζώο μπορεί να περιπλανιέται ελεύθερα. Να  θυμάστε τους δύο στόχους – να διαβάζετε τη γλώσσα σώματός του και να είστε προνοητικοί για να έχετε αυξημένα ποσοστά επιτυχίας και να αποτρέψετε τα ατυχήματα.

Κάθε κουτάβι επικοινωνεί με τον δικό του τρόπο, αλλά υπάρχουν κοινά σήματα για την τουαλέτα:

• Κυκλική περιστροφή
• Απομάκρυνση από το παιχνίδι
• Γκρίνια

Αν κάνει κάτι από αυτά ή να παρατηρήσετε οποιαδήποτε απότομη αλλαγή συμπεριφοράς, βγάλτε το έξω.

Ακόμα κι αν δεν είστε σίγουροι, βγείτε!

Μπορεί τελικά να μη χρειάζεται αλλά είναι καλύτερα να το κάνετε παρά να συμβεί ατύχημα.

Με την πάροδο του χρόνου, το ζώο θα μάθει ότι μπορεί να σας επικοινωνήσει την ανάγκη του για έξω. Ανταποκρινόμενοι σε αυτά τα λεπτά σήματα,  τα ενδυναμώνετε.

Επιβραβεύστε τις καλές συνήθειες.

Επιβραβεύστε το κουτάβι κάθε φορά που κάνει την ανάγκη του έξω. Πείτε του πόσο έξυπνο και υπέροχο είναι και χαϊδέψτε ή δώστε του λιχουδιά. Μπορείτε ακόμα να παίξετε λίγο όταν τελειώσει.

Προσπαθήστε να δημιουργήσετε ένα μοτίβο ότι οι σωματικές ανάγκες σημαίνουν ότι είναι ώρα για έξω.

Πόσος χρόνος χρειάζεται για να εκπαιδευτεί ένα κουτάβι στη χρήση της τουαλέτας;

Ο γενικός κανόνας για τον χρόνο που το ζώο είναι πλήρως εκπαιδευμένο στη χρήση τουαλέτας είναι οι έξι μήνες. Ωστόσο αυτό το χρονικό διάστημα μπορεί να ποικίλει από τέσσερις μήνες μέχρι και έναν χρόνο.

Τα νεαρά κουτάβια θα χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να εκπαιδευτούν, ενώ τα μεγαλύτερα μαθαίνουν γρηγορότερα και επιπλέον έχουν καλύτερο έλεγχο της κύστης.

Τα μικρόσωμα και πιο παιχνιδιάρικα ζώα χρειάζονται περισσότερο χρόνο λόγω μικρής κύστης και μεγέθους.

Ο χώρος όπου ανατρέφεται ένα κουτάβι πριν έρθει στο σπίτι θα επηρεάσει επίσης την εκπαίδευση της τουαλέτας. Αν μεγαλώνει σε ένα ακατάστατο και βρώμικο περιβάλλον, ενδέχεται να μην αντιλαμβάνεται την έννοια του καθαρού χώρου. Και αν έχει γεννηθεί σε καταφύγειο και οι ανάγκες του γίνονταν σε τσιμεντένια επιφάνεια, μπορεί να μπερδευτεί με τους νέους κανόνες που θα θέσετε στο σπίτι. Να είστε υπομονετικοί.

Πόσο χρόνο μπορεί ένα κουτάβι να αντέξει χωρίς να κάνει την ανάγκη του;

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ο γενικός κανόνας είναι μία ώρα για κάθε μήνα ηλικίας.

Αυτό μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την αντοχή της κύστης  του ζώου και τυχόν εξωτερικούς παράγοντες, όπως  η ποσότητα νερού που πίνει μετά από παιχνίδι.

Οι νυχτερινές ώρες αποτελούν εξαίρεση. Τα περισσότερα κουτάβια οκτώ εβδομάδων μπορούν να κοιμούνται όλη νύχτα χωρίς αυτό να αποτελεί κανόνα.  Γι’ αυτό έχετε κοντά σας το crate ώστε να το ακούσετε σε περίπτωση ανάγκης. Όσο το κουτάβι σας ξεκουράζεται, ξεκουραστείτε κι εσείς.

Διαχείριση μεγάλων χρονικών διαστημάτων χωρίς δυνατότητα για τουαλέτα.

Ακόμα κι αν υπάρχουν οι καλύτερες προθέσεις, κάποιες φορές δε θα είμαστε σε θέση να ακολουθήσουμε το ιδανικό πρόγραμμα για τις ανάγκες του κουταβιού. Σε αυτές τις περιπτώσεις, δημιουργήστε μεγαλύτερο χώρο για την ανάγκη του και βάλτε πάνες ώστε να έχει ένα κατάλληλο μέρος που θα πάει αν χρειαστεί.

Ατυχήματα θα συμβούν.

Όσο κι αν προσπαθήσετε να ακολουθήσετε τα σωστά βήματα, αργά ή γρήγορα θα γίνει ένα λάθος και το κουτάβι θα έχει ένα ατύχημα τουαλέτας μέσα στο σπίτι. Δεν πειράζει! Διαβάστε κάποιες συμβουλές για αυτές τις περιπτώσεις:

• Το κουτάβι σας δεν είναι κακόβουλο.
• Οι φωνές δε θα βοηθήσουν. Δεν έχει ιδέα γιατί φωνάζετε και αυτό που βλέπει του φαίνεται τρομακτικό. 
• Αν προλάβετε, τη στιγμή που το ζωάκι κάνει την ανάγκη του, σηκώστε το απαλά και βγείτε έξω [ΣτΜ: προσπαθώντας να μην το τρομάξετε] και κατόπιν επαινέστε  το που ολοκλήρωσε την ανάγκη του στην αυλή.  
• Εντοπίστε τι πήγε στραβά. Ίσως η συμπεριφορά του να μην έδειχνε ότι θέλει την ανάγκη του. Ίσως να ήσασταν απορροφημένοι με κάτι άλλο και ξεχάσατε ότι είναι ώρα για τουαλέτα. 
• Καθαρίστε σχολαστικά την περιοχή χρησιμοποιώντας ενζυματικό καθαριστικό ώστε να μη μείνουν υπολείμματα οσμών. 

Να είστε υπομονετικοί με το κουτάβι και με τον εαυτό σας κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης. Η χρήση της τουαλέτας είναι μια διαδικασία όπου δύο διαφορετικά είδη μαθαίνουν να επικοινωνούν μεταξύ τους και το ένα από αυτά αναπτύσσεται γρήγορα και γνωρίζει το σώμα του κάθε εβδομάδα.

Παραμένοντας συνεπείς στο να βγάζετε έξω το κουτάβι συχνά,  επαινώντας το όταν κάνει την ανάγκη του έξω και χρησιμοποιώντας crate κατά τις ώρες της απουσίας σας, θα τα καταφέρετε!

Επιπλέον Συμβουλές

• Χρησιμοποιήστε baby gates ή ασκήσεις για να δημιουργήσετε μικρότερα τμήματα στο σπίτι. Αυτό δίνει στο κουτάβι λίγο μεγαλύτερη ελευθερία κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά ταυτόχρονα το κρατά μερικώς περιορισμένο και ελέγχει πόσο μπορεί να απομακρυνθεί από την επιτήρησή από εσάς.
• Ρώτησε τον εκτροφέα τι υλικό χρησιμοποιούσε για την τουαλέτα του ζώου. Αν για παράδειγμα η ανάγκη του γινόταν σε ξύλινη επιφάνεια, το να βάλετε και εσείς μερικά κομμάτια ξύλου στην αυλή μπορεί να το βοηθήσει να καταλάβει ότι η περιοχή προορίζεται για τουαλέτα.
• Όταν κάνετε ντους, πάρτε το κουτάβι στο μπάνιο! Θα είναι μια διασκεδαστική εναλλακτική λύση αντί για crate, και θα έχετε τον έλεγχό του.
• Η εκπαίδευση στη χρήση της τουαλέτας θα διαρκέσει περισσότερο αν το ζώο έχει μεγαλώσει σε ένα λιγότερο καθαρό περιβάλλον. Η φροντίδα του να βγάζετε αυτά τα ζώα έξω συχνότερα θα ελαχιστοποιήσουν τα ατυχήματα και θα μεγιστοποιήσουν την επιτυχία.
• Στα μικρόσωμα και πιο παιχνιδιάρικα κουτάβια η εκπαίδευση μπορεί να διαρκέσει περισσότερο. Το μικρό μέγεθός τους τα δυσκολεύει να καταλάβουν γιατί είναι πρόβλημα να κάνουν την ανάγκη τους σε μια γωνία του καθιστικού. Επιπλεόν οι μικρές τους κύστες δεν τα βοηθούν. Να είστε προνοητικοί και να τα βγάζτε έξω συχνά. Να χρησιμοποιείτε crate και baby gates για να περιορίσετε τον χώρο τους κάθε φορά που δεν μπορείτε να τα έχετε υπό την επιτήρησή σας.
• Αν το κουτάβι είχε καλές επιδόσεις στην εκπαίδευση αλλά ξαφνικά αρχίζει να παλλινδρομεί, συμβουλευτείτε τον κτηνίατρό σας για ενδεχόμενη λοίμωξη του ουροποιητικού.
• Αν το κουτάβι έχει διάρροια για περισσότερες από 24 ώρες ή αν κάνει διάρροια μαζί με εμετό, καλέστε τον κτηνίατρο. Τα μικρά σε ηλικία ζώα αφυδατώνονται γρηγορότερα και μπορεί να χρειαστούν ιατρική φροντίδα.

---

Copied with permission from ‘Whole Dog Journal’ for subscription information call: 800 829 9165 or visit our website at www.whole-dog-journal.com

Αρθρογράφος : Η Kate Basedow, LVT, είναι παθιασμένη με τα σκυλιά εδώ και πολλά χρόνια. Μεγάλωσε εκπαιδεύοντας και εκθέτοντας σκυλιά, και είναι ενεργή σε διάφορα αθλήματα σκύλων. Απέκτησε το πτυχίο της στα Αγγλικά από το Πανεπιστήμιο Cornell το 2013 και έγινε αδειοδοτημένη τεχνικός κτηνιατρικής στη Νέα Υόρκη το 2017. Γράφει επαγγελματικά για τα σκυλιά σχεδόν όλη της τη ζωή και έχει κερδίσει πολλά βραβεία από την Ένωση Συγγραφέων Σκυλιών της Αμερικής. Αυτή τη στιγμή, η Kate έχει τρία σκυλιά στο σπίτι, καθώς και μια γάτα, δύο φινάκια ζέβρας και έξι πάπιες.

Μετάφραση : Μαρία Σάββα

Επιμέλεια κειμένου : Μαρία Σάββα